Hürriyet

Bumerang - Yazarkafe

6 Nisan 2016 Çarşamba

BİAT ETMEK......



Biat etmek…

Arapça almak-satmak anlamındaki "bey" kökünden gelir. Tarikat erkânında müridin iradesini kendi isteğiyle mürşidine satması, benlik ve iradeden vazgeçmesi, mürşidin de bunu alması anlamında kullanılır.

Sosyal toplumda ederken fark etmediğiniz, ediyorsun denildiğinde birçoğunuzun sinirlendiği şeydir… Çünkü bizimki gibi arada kalmış toplumlarda Allahına kadar vardır, sonuna kadar reddedilir… Hep birileri biat ediyordur ama siz değilsinizdir…

Burası bir biat kültürü… O nedenle birçoğunuz farkında bile olmadan birilerine biat ediyorsunuz…

Biat etmek saygı duyup fikirlerine katılmaktan ve taraf olmaktan başka bir şeydir. Biat ettiğinizde sizin fikriniz yoktur. Siz artık başka birinin fikrinin ifadesi olursunuz. Ben bu fikri çok beğendim bundan sonra bende aynı fikirdeyim diye düşünmekten farklıdır bu canını yediğim “biat”… Tam burada “manipülasyon” diyeceğim ki konu net anlaşılsın… Ne zaman ve neden biriyle aynı fikirde olduğunuzu anlamadan onun sözünü dinler ve her dediğini yapar olduğunuzu bilemiyorsanız birine “biat” eder durumdasınızdır muhtemelen…

Benim çevrem gibi okumuş yazmış insanların çoğunlukta olduğu yerlerde en büyük sıkıntı, “biat” edenin aymaz egosu ile “biat” ettiğini kabul etmediği için kendi fikriymişçesine ballandıra ballandıra fikir beyan etmesidir.

“biat etmek” birinin egemenliğini tanımak, kabul etmektir… Ve düşünce tembelliğinden kaynaklı toplumsal bir hastalıktır bu ülkede…

Aşırı saygıdan kaynaklanır ilk başta ardından da mahalle baskısından… Mahalle bazen arkadaş ortamı, bazen koca bir %50, bazen ait olduğunuzu düşündüğünüz gruplar, birlikler, derneklerdir… Toplum çoğu zaman her kesiminde sizi birine ve bir şeylere “biat” etmeğe zorlar… Bu sanıldığı gibi sadece bir alt eğitim sorunu değildir. Orada sebebi inanç kaynaklıdır, okumuş maddi durumu iyi olanda ise çıkar kaynaklıdır.

Özelikle bizim coğrafyamızda “biat kültürü” çok hâkimdir… Çocuklar babaya biat eder, baba aile büyüğüne, aile büyüğü o yörenin ağasına, o da o ülkenin emir sahibine biat ediyor. Çocuğun emir sahibine biat etmiyorum demesi, yöre ağasına karşı çıkmak, aile büyüğüne karşı çıkmak ve dolayısı ile babasına ailesine karşı çıkmak anlamına geldiği için sağlam bir emir komuta zinciri oluşuyor.

Bu kültürde birey yerine lider, özgür düşünce yerine itaat, eleştiri yerine kabul hâkimdir. Bazı toplumların genine işlemiştir. Kendisine hizmet etmek için seçtiği insan karşısında birey, kendi insanlığını unutur, kademe kademe köleleşir. En sonunda yaşadığı toplumun normu haline gelir bu hastalıklı ilişki.

Bence emir sahibine sorgusuz sualsiz biat kültürü, Ortadoğu ve İslam toplumlarının uluslarası rekabette kaybetmelerini sebep olan şeydir.

Sağdan soldan bağımsız, 'lider kültürü' olan tüm organizasyonlarda görülebilecek bir durumdur bu. Lider ne diyorsa o olur. Muhalefet gruptan uzaklaştırılır. Liderleri ağızlarına işese zem zem suyu niyetine içip itiraz etmeyecek olan şahısların yaşam tarzıdır biat etmek.

Elbette yaşam içinde “lider” tek değildir… Biat etmenizi bekleyen “liderlerle” dolu bir hayattır bu… Lider kendilerine biat edenler içinden en kul köle olanı yardakçısı seçip devam ettirirler bu biat kültürünü…

Biat kültürünü "saygı" adı altında normalleştirerek hatta yücelterek hayatımıza sokarlar… Fikir beyanı liderin liderliğini sarsacağı için en demokrat lider bile kendine biat etmeyenden haz etmez… Ve sizi saygısızlıkla suçlarlar… Hatta dışlamakla, yolunuzu kesmekle, işinizi bitirmekle tehdit ederler… Biat kültürü nedir? Sen kendinden büyüğüne karşı özgüvenli olamazsın. Büyüğüne karşı daima hafif ezik durmak zorundasın. Özgüvenli olursan saygısız olursun. O sana saçma sapan espriler yapar sen gülmek zorundasındır. Zekânı saklaman gerekir ki bu biat kültüründe sana biat edilene kadar oyunun bir parçası olarak saklanasın… Ta ki sana biat edilene kadar… Sonra sen üstünü bir koca lokmada yer yok edersin… Biat kültürü, riya kültürüdür… ve bu sözde adı hep “kültür” birlikte geçse de gereksiz bir isim tamlamasıdır… Çünkü böyle bir durum “kültür” olamaz… Kelimenin anlamına saygısızlıktır birlikte kullanımı…

İyi ve kötünün kriterleri nelerdir? Geçmişte iyi bir rol oynayan olgu, acaba ilerleyen süreçte tam tersi bir etkiye sahip olabilir mi? İşte asıl sorun, kişinin şüpheci karakterini kaybedip benzer soruları bireysel olarak kendine sormuyor ya da soramıyor olmasıdır.

Şüpheci insanlar biat edemezler…

BEN hayatımı bir septik olarak yaşıyorum… Paranoyak değilim ama şüpheciyim… Sorgularım… Sorgulamadan kabul edemem… Fikrimi beyan ederim… Edemeden duramam… Beğenen küçük oğluna alır beğenmeyen benden uzak durur… Birinin bana “biat” edin dediğini duyarsam özellikle “biat” etmem o kişinin tekerleğine çomak sokarım… Çünkü “biat” beklemek büyüklenmek, haksızlık etmek, hak yemektir… İnsana, insaniyete yakışmaz… Her şey, herkes ve tüm inandıklarımız sorgulanabilir…

Biz “biat” etmeyiz ama varsa bir “pir” niyaz ederiz…
Benim sizlere sorum şu…


KAÇ KİŞİ VAR YALNIZCA VİCDANINA BİAT EDEN?